|
Ostatnim
Bractwem Polski przedrozbiorowej było Bractwo Trójcy
Przenajświętszej nazywane niekiedy Koronką do Trójcy
Przenajświętszej.
Zostało wprowadzone do Lipnicy i zatwierdzone przez biskupa P.
Potkańskiego 9 lipca 1770 roku wskutek fundacji właściciela
Nowego Rybia magnata Antoniego de Kotlewo Grzembskiego, który
czując zbliżającą się śmierć chciał sobie zapewnić po swojej
śmierci pomoc duchowa w postaci modlitw i Mszy Świetych
odprawianych za jego duszę. Stąd czyni przez swój testament
wiele fundacji w których przeznacza dość duże sumy pieniędzy dla
różnych parafii, między innymi na Msze św., na pogrzeb, na
światło, a także na budowę kościołą w Niegowici, dla OO.
Reformatów w Zakliczynie i Wieliczce, oraz na Nowym Rybiu na
zaprowadzenie koronki do Trójcy Przenajświętszej.
W testamencie znajdują się również słowa: „Do prebendy w Lipnicy
fundowaney, corocznie należy się prowizya po złotych 16, które
to prowizye iak dawno zapisane tak dotąd, aby płacone były, że
zaś prowizya do teyże Prebendy Lipnickiej jest zatrzymana więc
według kwitów pomiarkowawszy zapłacić potrzeba.”
Magnat Antoni de Kotlewo Grzembski na dobrach Niegowić i
Marszowice lokuje kapitał 3000 fl.p. i zapisuje je kościołowi w
Lipnicy. Dokument ten został zapisany w formie testamentu w
Aktach Grodzkich w Krakowie 29 V 1770 roku. Kapitał ten złożony
został na założenie Bractwa Koronki Świętej Trójcy w kościele
parafialnym w Lipnicy Murowanej. Od tego kapitału proboszcz
lipnicki miał pobierać 150 florenów polskich w każdym roku.
A oto tekst testamentu dotyczący tego zapisu w oryginalnym
brzmieniu: „Także obliguję i naznaczam, że ieżeli by mi samemu
nie przyszło do zapisu tego zaraz po śmierci moimi, aby był
uczyniony zapis do Lipnice Kościoła farnego 3000 złp. do Bractwa
Troycy Przenayświętszey ażeby koronka w każde święto była
śpiewana o Troycy Przenayświętszey i dwie Msze w każdy tydzień
za dusze moie odprowadzone były, Lu według ułożenia wiele ksiądz
Mszy odprawić oprócz koronki, które to 3000 na Niegowici zapisać
a na wprowadzenie tegoż Bractwa 5000 złp. z gotowych dysponuję
co, aby do skutku zaraz przyszło zaklinam…”
Fundacja ta została wniesiona do Konsystorza Krakowskiego w dniu
9 lipca 1770 roku przez syna fundatora Gabriela Grzembskiego.
Bractwo to otaczało opieką główny ołtarz, w którym wtedy
znajdował się obraz ozdobiony i malowany (w różnych kolorach)
Trójcy Przenajświętszej wraz z 9 chórami aniołów, świętym Janem
Chrzcicielem i świętym Andrzejem Apostołem patronem kościoła.
Wizytator z roku 1773 informuje, że kościół lipnicki posiada
przywilej różnych odpustów, także i zupełne przynależne Bractwu
Różańcowemu, a także Bractwu Przenajświętszej Trójcy na
polecenie Ojca Świętego w maju 1770 roku przez specjalne Breve.
Wspomina także wszystkie obowiązki jakie ciąża na tej fundacji.
Jak długo istniało w Lipnicy Bractwo Trójcy przenajświętszej nie
da się dokładnie ustalić. Prawdopodobnie oficjalnie zostało
zniesione przez rząd austriacki tak jak inne bractwa w roku
1783.
Możemy jednak przypuszczać, że nałożone w tej fundacji
obowiązki, a mianowicie odprawianie Mszy świętych i recytowanie
Koronki do Trójcy Przenajświętszej było wykonywane skoro czynsz
– przynajmniej przez dłuższy czas - był wypłacany. Dopiero
dokument z dnia 15 IX 1859 roku podaje, iż suma 3000 florenów
polskich należących do Bractwa Świętej Trójcy została przekazana
na rzecz Funduszu Religijnego a parafię obciążono odprawieniem
24 mszy rocznie.
|