Strona główna   Ziemia Lipnicka www.lipnicamurowana.pl 
 
Bractwo Trójcy Przenajświętszej

Ostatnim Bractwem Polski przedrozbiorowej było Bractwo Trójcy Przenajświętszej nazywane niekiedy Koronką do Trójcy Przenajświętszej.
Zostało wprowadzone do Lipnicy i zatwierdzone przez biskupa P. Potkańskiego 9 lipca 1770 roku wskutek fundacji właściciela Nowego Rybia magnata Antoniego de Kotlewo Grzembskiego, który czując zbliżającą się śmierć chciał sobie zapewnić po swojej śmierci pomoc duchowa w postaci modlitw i Mszy Świetych odprawianych za jego duszę. Stąd czyni przez swój testament wiele fundacji w których przeznacza dość duże sumy pieniędzy dla różnych parafii, między innymi na Msze św., na pogrzeb, na światło, a także na budowę kościołą w Niegowici, dla OO. Reformatów w Zakliczynie i Wieliczce, oraz na Nowym Rybiu na zaprowadzenie koronki do Trójcy Przenajświętszej.
W testamencie znajdują się również słowa: „Do prebendy w Lipnicy fundowaney, corocznie należy się prowizya po złotych 16, które to prowizye iak dawno zapisane tak dotąd, aby płacone były, że zaś prowizya do teyże Prebendy Lipnickiej jest zatrzymana więc według kwitów pomiarkowawszy zapłacić potrzeba.”
Magnat Antoni de Kotlewo Grzembski na dobrach Niegowić i Marszowice lokuje kapitał 3000 fl.p. i zapisuje je kościołowi w Lipnicy. Dokument ten został zapisany w formie testamentu w Aktach Grodzkich w Krakowie 29 V 1770 roku. Kapitał ten złożony został na założenie Bractwa Koronki Świętej Trójcy w kościele parafialnym w Lipnicy Murowanej. Od tego kapitału proboszcz lipnicki miał pobierać 150 florenów polskich w każdym roku.
A oto tekst testamentu dotyczący tego zapisu w oryginalnym brzmieniu: „Także obliguję i naznaczam, że ieżeli by mi samemu nie przyszło do zapisu tego zaraz po śmierci moimi, aby był uczyniony zapis do Lipnice Kościoła farnego 3000 złp. do Bractwa Troycy Przenayświętszey ażeby koronka w każde święto była śpiewana o Troycy Przenayświętszey i dwie Msze w każdy tydzień za dusze moie odprowadzone były, Lu według ułożenia wiele ksiądz Mszy odprawić oprócz koronki, które to 3000 na Niegowici zapisać a na wprowadzenie tegoż Bractwa 5000 złp. z gotowych dysponuję co, aby do skutku zaraz przyszło zaklinam…”
Fundacja ta została wniesiona do Konsystorza Krakowskiego w dniu 9 lipca 1770 roku przez syna fundatora Gabriela Grzembskiego.
Bractwo to otaczało opieką główny ołtarz, w którym wtedy znajdował się obraz ozdobiony i malowany (w różnych kolorach) Trójcy Przenajświętszej wraz z 9 chórami aniołów, świętym Janem Chrzcicielem i świętym Andrzejem Apostołem patronem kościoła.
Wizytator z roku 1773 informuje, że kościół lipnicki posiada przywilej różnych odpustów, także i zupełne przynależne Bractwu Różańcowemu, a także Bractwu Przenajświętszej Trójcy na polecenie Ojca Świętego w maju 1770 roku przez specjalne Breve. Wspomina także wszystkie obowiązki jakie ciąża na tej fundacji.
Jak długo istniało w Lipnicy Bractwo Trójcy przenajświętszej nie da się dokładnie ustalić. Prawdopodobnie oficjalnie zostało zniesione przez rząd austriacki tak jak inne bractwa w roku 1783.
Możemy jednak przypuszczać, że nałożone w tej fundacji obowiązki, a mianowicie odprawianie Mszy świętych i recytowanie Koronki do Trójcy Przenajświętszej było wykonywane skoro czynsz – przynajmniej przez dłuższy czas - był wypłacany. Dopiero dokument z dnia 15 IX 1859 roku podaje, iż suma 3000 florenów polskich należących do Bractwa Świętej Trójcy została przekazana na rzecz Funduszu Religijnego a parafię obciążono odprawieniem 24 mszy rocznie.