|
Kościół pod wezwaniem św. Leonarda według
tradycji zbudowany został w 1141 roku na miejscu gontyny pogańskiej,
której pozostałością ma być tzw. słup
Światowida, na którym wspierał się
ołtarz św. Leonarda. Obecny kościół zbudowany również na tym miejscu
pochodzi z XV wieku i stanowi cenny zabytek architektury drewnianej.
Kościół należy do najstarszych i najlepiej dotąd zachowanych gotyckich
świątyń drewnianych. tym cenniejszy iż do naszych czasów przetrwał w
stanie nieomal niezmienionym.
Wnętrze przechowuje wyjątkowo cenne zabytki dawnego malarstwa, rzeźby i
rzemiosła artystycznego. Ściany i strop pokrywają malowidła z różnych
okresów, począwszy od gotyckich jeszcze, patronowych motywów na stropie,
aż po barokowe cykle przedstawieniowe z 1711roku. Wystroju malarskiego i
dydaktyki tej dekoracji dopełniają pełne ekspresji ludowej unikalne
malowidła ilustrujące Dekalog, zdobiące parapet chóru muzycznego. Wielką
wartość artystyczną zwłaszcza w kontekście całości wnętrza, posiadały
znajdujące się tu do niedawna trzy ołtarze tryptykowe, dzieła
małopolskiego cechowego malarstwa tablicowego, wielokrotnie wzmiankowane
i omawiane w literaturze fachowej.
Ołtarz główny dedykowany patronowi kościoła św. Leonardowi powstał w
warsztacie krakowskim w początku XVI wieku. Wcześniejszy jest ołtarz
boczny ze sceną Adoracji Dzieciątka Jezus w polu środkowym, jeszcze ze
schyłku XV wieku. Interesujący jest również trzeci tryptyk, dedykowany
św. Mikołajowi z około 1530 roku. Do średniowiecznych zabytków zalicza
się jeszcze płaskorzeźba zaśnięcia Najświętszej Panny Marii z końca XIV
wieku.
Po włamaniu do kościoła i kradzieży tryptyków jakie miało miejsce z 4 na
5 lipca 1992 roku, odzyskane tryptyki znajdują się obecnie w Muzeum
Diecezjalnym w Tarnowie.
Powódź, która wystąpiła w 1997 roku w wielu rejonach Polski, nie ominęła
również Lipnicy. W dniu 9 lipca nastąpił nagły przybór wody w potoku
Uszwica. W Lipnicy rzeczka wystąpiła z koryta i gwałtowną falą, łącząc
się z potokiem opływającym Lipnicę od północy, uderzyła w kościół od
strony zachodniej z wielką siłą. Runęła bramka i słupy wspierające od
tej strony zadaszenie sobót. Woda naruszyła fundamenty budowli,
wyrywając z podwalin kamienie. fala zalała wnętrze kościoła wywołując
wiele szkód: nanosząc szlam i potęgując zawilgocenie ścian, a zarazem
malowideł. Wewnątrz zniszczony został nagrobek i piwniczka rodziców bł.
Ledóchowskich.
Zabytkowy kościół św.
Leonarda został wpisany 5 lipca 2003 r. na listę światowego dziedzictwa
kulturowego i naturalnego UNESCO jako perła średniowiecznej architektury
drewnianej
zobacz również:
http://www.parlipnicam.tarnow.opoka.org.pl/leonard.htm
|