Strona główna   Ziemia Lipnicka www.lipnicamurowana.pl 
 
Wiśnicko - Lipnicki Park Krajobrazowy

 

Wiśnicko - Lipnicki Park Krajobrazowy utworzony w oparciu o rozporządzenie Wojewody Tarnowskiego z dnia 12 maja 1997 roku leży w północno-wschodniej części Województwa Małopolskiego i obejmuje głównie fragment Pogórza Wiśnickiego.
     Powierzchnia Parku wynosi 14 311 ha, a jego granice biegną wzdłuż granic administracyjnych gmin Nowy Wiśnicz i Lipnica Murowana, które w całości leżą w jego obrębie.
     Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z 1991 roku obszar ten został wydzielony i objęty ochroną ze względu na wyróżniające się krajobrazowo tereny o różnych typach ekosystemów oraz unikalny krajobraz kulturowy.
     Różnorodność rzeźby terenu i budowa geologiczna Pogórza Wiśnickiego oraz związana z tym różnorodność warunków klimatycznych, glebowych i wodnych pociągają za sobą bogactwo środowisk przyrodniczych.

     Rezerwat przyrody nieożywionej "Kamień Grzyb" znajduje się w miejscowości Połom Duży na południe od Nowego Wiśnicza, na północno - wschodnim ramieniu wzgórza Bukowiec. Główną atrakcją tego miejsca jest kamień o wysokości ok. 7 m, w kształcie grzyba, który został otoczony ochroną wraz z grupką małych skałek zbudowanych z piaskowca istebniańskiego i naturalnym fragmentem buczyny karpackiej o pow. 1,82 ha.

 

"Kamień Grzyb"


     Pomnik przyrody nieożywionej "Kamienie Brodzińskiego" stanowi grupa ciekawych kształtem skał zbudowanych z piaskowca istebniańskiego. Są one zlokalizowane w szczytowej części wzgórza Paprotna. Nazwę temu obiektowi nadano na pamiątkę wybitnego poety, historyka, publicysty – Kazimierza Brodzińskiego.

 

"Kamienie Brodzińskiego"

 

"Kamienie Brodzińskiego"

 

Pomnik przyrody nieożywionej „Skałki w Chronowie” położony jest w lesie, na terenie gminy Nowy Wiśnicz. Wychodnię o charakterze grzędy skalnej budują piaskowce istebniańskie. Wysokość skałek dochodzi do 2,5 m. Widoczne są na nich wyryte tajemnicze, nie odczytane jak dotąd napisy.

 

"Skałki w Chronowie"


     Skład gatunkowy roślin występujących na terenie Parku ma charakter typowy dla Pogórza Karpat Zachodnich i odznacza się dużą różnorodnością. W południowej części Parku przeważa żyzna buczyna karpacka, a w północnej grądy i bory mieszane. Stwierdzono również zbiorowiska kwaśnej buczyny niżowej, żyznej jedliny oraz zbiorowisko boru świeżego. Różnorodność siedlisk wilgotnych obrazuje występowanie łęgu olszowo - jesionowego, łęgu podgórskiego i olszyny karpackiej. Ze zbiorowisk nieleśnych ciekawe są murawy kserotermiczne, zespoły torfowiskowe, młaki turzycowo - mietlicowe i turzycowo - kozłkowe.
     Wśród gatunków objętych ochroną ścisłą swoich reprezentantów mają także gatunki górskie. Należą do nich m.in.: ciemiężyca zielona, dziewięćsił bezłodygowy, goryczuszka orzęsiona, lilia złotogłów oraz kilka gatunków storczyków.

Ciemiężyca zielona

 

Storczyk szerokolistny

 

Dziewięćsił bezłodygowy

     

Na obszarze Wiśnicko - Lipnickiego Parku Krajobrazowego szczególnym zjawiskiem jest duża różnorodność gatunków nietoperzy, reprezentowanych przez takie gatunki chronione jak: gacek wielkouch, mopek Barbastella, mroczek późny, nocek duży, nocek Natterera i podkowiec mały. Występują one stosunkowo licznie i są związane głównie z zamkiem w Nowym Wiśniczu.
     Podobnie dużą różnorodnością charakteryzują się ryjówkowate reprezentowane przez: ryjówkę aksamitną, ryjówkę malutką, rzęsorka rzeczka, rzęsorka mniejszego i zębiełka karliczka.
     Z innych ssaków wymienić należy gronostaja, łasicę łaskę, orzesznicę, kreta, jeża wschodniego i wydrę. Około 80 gatunków ptaków chronionych reprezentują m.in. bocian czarny, grubodziób, pełzacz leśny, sikora czarnogłówka oraz raniuszek. Na terenie parku występują także chronione gatunki kręgowców, jak: ryba strzebla, 7 gatunków płazów i 6 gatunków gadów, natomiast bezkręgowce objęte ochroną gatunkową reprezentują kozioróg dębosz, liszkarz tęcznik i 6 gatunków biegaczy. Występują tu także chronione motyle tj: paź żeglarz, paź królowej, mieniak tęczowiec, mieniak strużnik.

 

Dostojka malinowiec

 

Ryjówka


     Wiśnicko - Lipnicki Park Krajobrazowy obejmuje unikalny krajobraz kulturowy tworzony przez układy architektoniczne Nowego Wiśnicza i Lipnicy Murowanej.

     
NOWY WIŚNICZ

 to urocze miasteczko obfitujące w zabytki kultury, którego historię datuje się od XII w., kiedy był on wsią klasztorną. Od XIV w. stanowił własność Kmitów, później Lubomirskich. Status miasta osiągnął już w 1616 r. i od tej pory gwałtownie się rozwijał. Po prawie trzech wiekach świetności pożar zahamował rozwój miasta. Obecnie Nowy Wiśnicz ponownie posiada prawa miejskie. Miasto to dzięki bogatej historii oraz cennym zabytkom architektonicznym stanowi atrakcję turystyczną regionu. Na szczególną uwagę zasługują:

- Zamek Kmitów i Lubomirskich – jedno z najcenniejszych w Polsce dzieł wczesnobarokowej architektury rezydencjonalno – obronnej

- Klasztor Karmelitów Bosych (1622-1635) wczesnobarokowy, ufundowany przez Stanisława Lubomirskiego jako wotum dziękczynne za zwycięstwo wojsk polskich pod Chocimiem w 1621 roku.

- Dworek „Koryznówka” – drewniany, zbudowany w połowie XIX w. przez Leonarda Serafińskiego, którego żona była siostrą żony Jana Matejki, dlatego też Mistrz Jan często tu bywał. Dworek został odrestaurowany i od 1981 roku mieści Muzeum Pamiątek po artyście.

- Kościół Parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP wraz z plebanią i dzwonnicą. Kościół został zbudowany ok. roku 1620 z fundacji Stanisława Lubomirskiego.

- Ratusz Wiśnicki ufundowany przez Stanisława Lubomirskiego, wybudowany został w latach 1616 – 1620.

- Muzeum Biograficzne Stanisława Klimowskiego to dom rodzinny artysty, malarza i rzeźbiarza (1891-1982)

- Muzeum Ziemi Wiśnickiej mieści się w budynku, w którym znajdował się Zakład Ubogich, założony w 1641 r. przez księcia Stanisława Lubomirskiego.

Pomniki: Juliusza Kossaka, Jana Matejki, Stanisława Lubomirskiego, papieża Jana Pawła II, prof. Stanisława Fischera – wszystkie te pomniki łączy osoba twórcy – prof. Czesława Dźwigaja.

- Pałac w Kopalinach pochodzący sprzed 1935 r., dawny pałac rodziny Macudzińskich, dziś odremontowany i przekształcony na siedzibę prywatnej firmy.


     LIPNICA MUROWANA

Miejscowość o ciekawej i bogatej historii. Już w 1144 r. erygowano parafię lipnicką p.w. św. Leonarda z drewnianym kościołem. Lipnica początkowo była wsią leżącą w widłach rzeki Uszwicy i jej dopływu Potoku Górzańskiego, a miasto lokowano ok. 1326 r. na niewielkim wzniesieniu obok starej osady, na prawidłach miasta średniowiecznego: kwadratowy rynek z wybiegającymi w rogach parami ulic dochodzącymi do ulicy obwodowej biegnącej u podnóża murów obronnych. Ogromną szansą rozwoju miasta było jego położenie przy trakcie węgierskim. Rozwój miasta zahamowały tragiczne pożary. Schyłek Lipnicy rozpoczął się wraz z Potopem Szwedzkim w 1655 r. Prawa miejskie Lipnica Murowana Utraciła w 1934 roku, jednakże do dziś zachowała swój unikatowy średniowieczny układ urbanistyczny.

Zabytki Gminy Lipnica Murowana (http://www.lipnicamurowana.pl/tur_uroki.htm)

- Zabytkowy Rynek

- Dom Starościński w Rynku Izba Regionalna

- Kościół św. Leonarda

- Kościół św. Andrzeja Apostoła

- Kościół św. Szymona

- Dwór Ledóchowskich

- Kościół p.w. Narodzenia NMP