|

Wiśnicko - Lipnicki Park Krajobrazowy
utworzony w oparciu o rozporządzenie Wojewody Tarnowskiego z dnia 12
maja 1997 roku leży w północno-wschodniej części Województwa
Małopolskiego i obejmuje głównie fragment Pogórza Wiśnickiego.
Powierzchnia Parku wynosi 14 311 ha, a jego granice biegną
wzdłuż granic administracyjnych gmin Nowy Wiśnicz i Lipnica
Murowana, które w całości leżą w jego obrębie.
Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z 1991 roku obszar ten został
wydzielony i objęty ochroną ze względu na wyróżniające się krajobrazowo
tereny o różnych typach ekosystemów oraz unikalny krajobraz kulturowy.
Różnorodność rzeźby terenu i budowa geologiczna Pogórza Wiśnickiego
oraz związana z tym różnorodność warunków klimatycznych, glebowych i
wodnych pociągają za sobą bogactwo środowisk przyrodniczych.
Rezerwat przyrody nieożywionej "Kamień Grzyb" znajduje się w
miejscowości Połom Duży na południe od Nowego Wiśnicza, na północno -
wschodnim ramieniu wzgórza Bukowiec. Główną atrakcją tego miejsca jest
kamień o wysokości ok. 7 m, w kształcie grzyba, który został otoczony
ochroną wraz z grupką małych skałek zbudowanych z piaskowca
istebniańskiego i naturalnym fragmentem buczyny karpackiej o pow. 1,82
ha.

"Kamień Grzyb"
Pomnik przyrody nieożywionej "Kamienie Brodzińskiego"
stanowi grupa ciekawych kształtem skał zbudowanych z piaskowca
istebniańskiego. Są one zlokalizowane w szczytowej części wzgórza
Paprotna. Nazwę temu obiektowi nadano na pamiątkę wybitnego poety,
historyka, publicysty – Kazimierza Brodzińskiego.

"Kamienie Brodzińskiego"

"Kamienie Brodzińskiego"
Pomnik przyrody nieożywionej „Skałki w
Chronowie” położony jest w lesie, na terenie gminy Nowy Wiśnicz.
Wychodnię o charakterze grzędy skalnej budują piaskowce istebniańskie.
Wysokość skałek dochodzi do 2,5 m. Widoczne są na nich wyryte
tajemnicze, nie odczytane jak dotąd napisy.

"Skałki w Chronowie"
Skład gatunkowy roślin występujących na terenie Parku ma
charakter typowy dla Pogórza Karpat Zachodnich i odznacza się dużą
różnorodnością. W południowej części Parku przeważa żyzna buczyna
karpacka, a w północnej grądy i bory mieszane.
Stwierdzono również zbiorowiska kwaśnej buczyny niżowej,
żyznej jedliny oraz zbiorowisko boru świeżego. Różnorodność
siedlisk wilgotnych obrazuje występowanie łęgu olszowo - jesionowego,
łęgu podgórskiego i olszyny karpackiej. Ze zbiorowisk
nieleśnych ciekawe są murawy kserotermiczne, zespoły torfowiskowe,
młaki turzycowo - mietlicowe i turzycowo - kozłkowe.
Wśród gatunków objętych ochroną ścisłą swoich reprezentantów mają
także gatunki górskie. Należą do nich m.in.: ciemiężyca zielona,
dziewięćsił bezłodygowy, goryczuszka orzęsiona,
lilia złotogłów oraz kilka gatunków storczyków.

Ciemiężyca zielona

Storczyk szerokolistny

Dziewięćsił bezłodygowy
Na obszarze Wiśnicko - Lipnickiego Parku
Krajobrazowego szczególnym zjawiskiem jest duża różnorodność gatunków
nietoperzy, reprezentowanych przez takie gatunki chronione jak:
gacek wielkouch, mopek Barbastella,
mroczek późny, nocek duży, nocek Natterera
i podkowiec mały. Występują one stosunkowo licznie i są
związane głównie z zamkiem w Nowym Wiśniczu.
Podobnie dużą różnorodnością charakteryzują się ryjówkowate
reprezentowane przez: ryjówkę aksamitną, ryjówkę malutką,
rzęsorka rzeczka, rzęsorka mniejszego i zębiełka
karliczka.
Z innych ssaków wymienić należy gronostaja, łasicę
łaskę, orzesznicę, kreta, jeża wschodniego
i wydrę. Około 80 gatunków ptaków chronionych reprezentują
m.in. bocian czarny, grubodziób, pełzacz leśny,
sikora czarnogłówka oraz raniuszek. Na terenie
parku występują także chronione gatunki kręgowców, jak: ryba
strzebla, 7 gatunków płazów i 6 gatunków gadów, natomiast
bezkręgowce objęte ochroną gatunkową reprezentują kozioróg dębosz,
liszkarz tęcznik i 6 gatunków biegaczy. Występują tu także
chronione motyle tj: paź żeglarz, paź królowej,
mieniak tęczowiec, mieniak strużnik.

Dostojka malinowiec

Ryjówka
Wiśnicko - Lipnicki Park
Krajobrazowy obejmuje unikalny krajobraz kulturowy tworzony przez
układy architektoniczne Nowego Wiśnicza i Lipnicy Murowanej.
NOWY WIŚNICZ
to urocze miasteczko obfitujące w zabytki
kultury, którego historię datuje się od XII w., kiedy był on wsią
klasztorną. Od XIV w. stanowił własność Kmitów, później Lubomirskich.
Status miasta osiągnął już w 1616 r. i od tej pory gwałtownie się
rozwijał. Po prawie trzech wiekach świetności pożar zahamował rozwój
miasta. Obecnie Nowy Wiśnicz ponownie posiada prawa miejskie. Miasto to
dzięki bogatej historii oraz cennym zabytkom architektonicznym stanowi
atrakcję turystyczną regionu. Na szczególną uwagę zasługują:
- Zamek Kmitów i Lubomirskich –
jedno z najcenniejszych w Polsce dzieł wczesnobarokowej architektury
rezydencjonalno – obronnej
- Klasztor Karmelitów Bosych
(1622-1635) wczesnobarokowy, ufundowany przez Stanisława Lubomirskiego
jako wotum dziękczynne za zwycięstwo wojsk polskich pod Chocimiem w 1621
roku.
- Dworek „Koryznówka” – drewniany,
zbudowany w połowie XIX w. przez Leonarda Serafińskiego, którego żona
była siostrą żony Jana Matejki, dlatego też Mistrz Jan często tu bywał.
Dworek został odrestaurowany i od 1981 roku mieści Muzeum Pamiątek po
artyście.
- Kościół Parafialny p.w. Wniebowzięcia
NMP wraz z plebanią i dzwonnicą. Kościół został zbudowany ok. roku
1620 z fundacji Stanisława Lubomirskiego.
- Ratusz Wiśnicki
ufundowany przez Stanisława Lubomirskiego, wybudowany został w latach
1616 – 1620.
- Muzeum Biograficzne Stanisława
Klimowskiego to dom rodzinny artysty, malarza i rzeźbiarza
(1891-1982)
- Muzeum Ziemi Wiśnickiej mieści się
w budynku, w którym znajdował się Zakład Ubogich, założony w 1641 r.
przez księcia Stanisława Lubomirskiego.
Pomniki:
Juliusza Kossaka, Jana Matejki, Stanisława Lubomirskiego, papieża Jana
Pawła II, prof. Stanisława Fischera – wszystkie te pomniki łączy osoba
twórcy – prof. Czesława Dźwigaja.
- Pałac w Kopalinach
pochodzący sprzed 1935 r., dawny pałac rodziny Macudzińskich, dziś
odremontowany i przekształcony na siedzibę prywatnej firmy.
LIPNICA MUROWANA
Miejscowość o ciekawej i bogatej historii.
Już w 1144 r. erygowano parafię lipnicką p.w. św. Leonarda z drewnianym
kościołem. Lipnica początkowo była wsią leżącą w widłach rzeki Uszwicy i
jej dopływu Potoku Górzańskiego, a miasto lokowano ok. 1326 r. na
niewielkim wzniesieniu obok starej osady, na prawidłach miasta
średniowiecznego: kwadratowy rynek z wybiegającymi
w rogach parami ulic dochodzącymi do ulicy obwodowej biegnącej u
podnóża murów obronnych. Ogromną szansą rozwoju miasta było jego
położenie przy trakcie węgierskim. Rozwój miasta zahamowały tragiczne
pożary. Schyłek Lipnicy rozpoczął się wraz z Potopem Szwedzkim w 1655 r.
Prawa miejskie Lipnica Murowana Utraciła w 1934 roku, jednakże do dziś
zachowała swój unikatowy średniowieczny układ urbanistyczny.
Zabytki Gminy Lipnica Murowana (http://www.lipnicamurowana.pl/tur_uroki.htm)
- Zabytkowy Rynek
- Dom Starościński w Rynku Izba Regionalna
- Kościół św. Leonarda
- Kościół św. Andrzeja Apostoła
- Kościół św. Szymona
- Dwór Ledóchowskich
- Kościół p.w. Narodzenia NMP |