Strona główna   Ziemia Lipnicka www.lipnicamurowana.pl 
 
Ochotnicza Straż Pożarna w Lipnicy Murowanej

Najstarsza z ochotniczych jednostek pożarniczych na terenie naszej Gminy została powołana do życia w roku 1884. Była również trzecią jednostką na Ziemi Bocheńskiej po założonych wcześniej ochotniczych strażach w Bochni (1869) i Nowym Wiśniczu (1878). Początków działalności strażackiej na terenie Lipnicy Murowanej możemy dopatrzyć się już od roku 1837, kiedy to na podstawie uchwały Rady Miejskiej utworzony został oddział ochotników (z każdego numeru jeden mężczyzna), którzy na wypadek pożaru zobowiązali się pod karą stawiać na miejsce ognia z konewką pełną, wody, drabinką lub innym sprzętem potrzebnym w walce z żywiołem. Inne oddziały ochotników przydzielono do ratowania znajdujących się w sąsiedztwie ognia ludzi i domostw. Uchwała ta określa także, w jaki sposób mieszkańcy Lipnicy powinni pomóc poszkodowanym w wyniku pożaru. Nie budzi wątpliwości zasadność przyjęcia takiej uchwały. Lipnica przez lata swojej historii kilkakrotnie trawiona była przez pożary, szczególnie dotkliwie na początku XIX wieku, w roku 1828 kiedy to spłonęło 68 domów i budynków gospodarczych w tym zabudowa lipnickiego rynku.

 

 

W roku 1882 Rada Miejska powołała komitet, którego zadaniem było zorganizowanie Straży Pożarnej. W skład Komitetu weszli: Wojciech Kusinowicz – kierownik szkoły, Szymon Piszczkiewicz – burmistrz Lipnicy, Wojciech Kuc – sekretarz urzędu gminnego, Melchior Znamirowski i Ignacy Zaczek.

O tym, że w tym czasie działał już w Lipnicy zorganizowany oddział Straży Pożarnej świadczy zapis w kronice konwentu 00 Bernardynów w Krakowie, iż na uroczystość 400 – lecica śmierci błogosławionego Szymona z Lipnicy w dniu 18 lipca 1882 roku przybyła z Lipnicy pięknie umundurowana Straż Pożarna z orkiestrą i trzymała wartę przy tronie kardynała Dunajewskiego.

Wniosek o zatwierdzenie statutu i wpisanie do rejestru złożono w tymże roku do C.K. Namiestnictwa we Lwowie. 12 kwietnia 1884 roku delegacja lipnickich radnych i Komitetu Organizacyjnego odebrała we Lwowie dokument rejestrujący Ochotniczą Straż Pożarną w Lipnicy Murowanej. Jak podaje w swoim raporcie na Jubileusz 60 – lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Bochni w 1930 r. Naczelnik rejonu 26 – Lipnica Murowana Józef Klimek „Komitet organizacyjny wywiązał się znakomicie ze swych zadań, albowiem wkrótce sprawiono czterokołową sikawkę, drabinki, wiaderka, beczkowóz oraz pełne uzbrojenie i umundurowanie dla 26 członków.” Straż była zorganizowana w czterech oddziałach po sześciu druchów, a pierwszym naczelnikiem został Wojciech Kusinowicz, komendantem oddziału Wojciech Kuc.

 

 

Oprócz wymienionych wcześniej współorganizatorów lipnickiej straży pożarnej wymienić należy tych, którzy z poświęceniem pracowali dla nowo utworzonej jednostki byli to: Szymon Kuc, Stanisław Durak, Dr Szymon Bernadzikowski, Szymon Piotrowski, Michał Sowiński. W wyżej wymienionym raporcie czytamy: „Straż brała czynny udział w zebraniach okręgowych i krajowych oraz w uroczystościach narodowych i kościelnych. Do pożaru spieszyła chętnie nie tylko w miejscu, ale też do okolicznych gmin.”

Do wybuchu I wojny światowej oddział lipnickiej OSP liczył ok. 20 strażaków, a ich działalność nie ograniczała się tylko do ochrony i ratowania dobytku w czasie pożaru czy innych klęsk żywiołowych. Mieli także strażacy swój ogromny wkład w kształtowanie życia kulturalnego na terenie miasta. W czasie kilkunastu lat swego istnienia straż wzbogaciła się w nowy sprzęt i mundury. Wielka w tym była zasługa kolejnych naczelników Wojciecha Kuca i Adama Młynarskiego.

            Wybuch wojny przerwał dobrze zapowiadającą się działalność straży, bo i liczba strażaków w tym czasie zmalała. Dopiero po odzyskaniu niepodległości OSP w Lipnicy Murowanej przeżywa okres szybkiego rozwoju. Przez kolejne dwadzieścia lat wiele wydarzyło się w jej historii. W roku 1926 w uznaniu zasług społeczeństwo Lipnicy i Rodacy z Ameryki ufundowali dla swoich strażaków sztandar. Uroczystość jego poświęcenia i przekazania stały się dla mieszkańców okazją, by wyrazić swą wdzięczność za dotychczasową pracę 32 ochotnikom. Także i w tym czasie lipnicka straż otrzymała od Rady Miejskiej swój pierwszy budynek wykupiony od byłego burmistrza Melchiora Znamirowskiego. Po latach na tym miejscu stanie pierwsza remiza strażacka.

            Szczególnie warto podkreślić fakt mocno ożywionej w tym czasie działalności kulturalnej OSP. To właśnie strażacy, skupieni wokół kierownika szkoły w Lipnicy Murowanej Stanisława Trojana, powołali do życia amatorskie koło teatralne, które przygotowało wiele przedstawień i imprez artystycznych z okazji uroczystości i świąt państwowych i kościelnych. Wielkim świętem dla druhów z lipnickiej OSP był obchodzony w lipcu 1934 roku jubileusz 50 – lecia powstania Straży. Uroczystość ta została połaczona z odsłonięciem tablicy pamiątkowej ku czci Braci w Ameryce. Wśród strażaków obchodzących jubileusz było jeszcze 5 członków założycieli. Wtedy już zrodził się pomysł budowy Domu Ludowego w Lipnicy Murowanej, na którym to cel przeznaczone były datki ofiarowane w czasie uroczystości jubileuszowych.

            Okres prężnego rozwoju lipnckiej straży i bogate plany działalności na przyszłe lata przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji straż nie zaniechała swojej działalności, nie był to jednak ze zrozumiałych względów okres łatwy, dlatego też ograniczono się tylko do ratowania mienia i życia ludzkiego. Kilku strażaków zaangażowało się w konspiracyjną walkę z okupantem.

            Po wyzwoleniu w 1945 roku zainicjowano na nowo działalność jednostki w trudnej powojennej rzeczywistości. Nie był to na początku bardzo liczebny oddział, ale w kolejnych latach dołączyli do korpusu młodzi ochotnicy, którzy z zapałem przystąpili do pracy w szeregach OSP. Najpilniejsze w tym czasie stało się wzbogacenie oddziału w nowocześniejszy sprzęt i wybudowanie remizy. Takie też działania podjęto zaraz na początku lat pięćdziesiątych. W 1956 roku rozpoczęła się budowa Domu Remizy OSP. Oddany dla społeczności Lipnicy w roku 1958 jako Dom Kultury służy dziś kolejnemu pokoleniu Lipniczan. W tym samym czasie trwają prace budowlane na drugim obiekcie, który oddano do użytku w 1967 roku. Pełnił on przez kilkanaście lat funkcję remizy, a od 1969 roku zlokalizowano w nim także Zakład Obuwia Profilaktycznego im. Manifestu Lipcowego. Nie był to jednak ostatni budynek wybudowany z inicjatywy lipnickich strażaków. Na jubileusz 100-lecia powstania OSP w Lipnicy Murowanej w sierpniu 1986 r. wmurowano kamień węgielny pod kolejny obiekt – Dom Strażaka, w którym na początku lat 90, oprócz pomieszczeń dla straży, znalazły miejsce inne instytucje np. Biblioteka Publiczna, Poczta i Telekomunikacja, biuro ZOSiP.

 

 

            W latach sześćdziesiątych podjęli lipniccy strażacy starania o zakup pierwszego samochodu, nieodzownego już w wyposażeniu jednostki.

            W większości za własne środki zgromadzone przez lata, zakupili w 1966 r. samochód „Dodge”. W kolejnych latach na terenie OSP Lipnica Murowana pojawiły się kolejne większe i nowocześniejsze samochody: w roku 1973 – Star 28, w 1988 – Żuk, w 1989 r. – Star 244, a w 1999 Lublin 3. Trzy ostatnie samochody służą strażakom do dziś. Stale powiększa się także stan sprzętu i umundurowania.

            Ważnym wydarzeniem dla OSP było powołanie w 1973 roku drużyny młodzieżowej. Kilkunastoletni chłopcy, w większości synowie działających druhów, rozpoczęli wtedy swoją pracę dla jednostki, a niektórzy z nich prowadzą ją po dzień dzisiejszy.

            Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt powołania w 1997 roku przy lipnickiej OSP drużyny ratownictwa. Kilkunastu strażaków odbyło specjalne przeszkoleniem, by móc uczestniczyć a akcjach ratowniczych. To z myślą przede wszystkim o takich akcjach zakupiono specjalnie wyposażony i dostosowany do wymogów samochód Lublin 3.

            Ochotnicza Straż Pożarna zapisała się w historii Lipnicy złotymi zgłoskami. Społeczeństwo zawdzięcza im tak wiele. Nie można wyobrazić sobie także ważnych uroczystości państwowych i kościelnych bez udziału strażaków z pocztem sztandarowym. Wystarczy wspomnieć stróżowanie przy Grobie Pana Jezusa, udział w Rezurekcji czy w uroczystości Bożego Ciała. Największym jednak sentymentem darzą lipniczanie tradycyjny wieczorek strażacki, zwany „Opłatkiem”. Jego szczególny klimat i charakter przyciąga w ten karnawałowy wieczór do Lipnicy wielu, nawet tych mieszkających w innych miejscach kraju.

            Nie byłoby jednak tych wydarzeń, uroczystości i tradycji strażackiej w naszej miejscowości, gdyby nie ludzie, którzy swoje serce i siły poświęcili działalności strażackiej. Warto przypomnieć nazwiska tych, którzy przez lata kierowali działalnością lipnickiej OSP

 

Prezesi od założenia do II wojny

 

1  Szymon Bernadzikowski

2  Wojciech Kuc

3  Adam Młynarski

4  Józef Paczyński

5  Henryk Schmit

6  Stanisław Trojan

7  Józef Piotrowski s. Szymona

8  Stanisław Piotrowski

9  Franciszek Fąfara

 

Po zakończeniu II wojny:

 

1  Michał Krzyszkowski

2  Józef Piotrowski s. Szymona

3  Józef Piotrowski s. Tomasza

4  Jerzy Piś

 

Naczelnicy od założenia do II wojny:

 

1  Wojciech Kusionowicz

2  Szymon Piotrowski

3  Szymon Piszczkiewicz

4  Szymon Kuc

5  Adam Młynarski

6  Andrzej Stokłosa

7  Józef Klimek

8  Piotr Krzyszkowski

9  Michał Krzyszkowski

10  Antoni Pałka

 

Po zakończeniu II wojny

 

1  Michał Krzyszkowski

2  Szymon Szot

3  Józef Wąsik

4  Mieczysław Przybyłko

 

Dziś jednostka OSP W Lipnicy Murowanej liczy 28 druhów.

Zarząd tworzą:

 

Jerzy Piś – prezez

Antoni Krzyszkowski – v-ce prezes

Mieczysław Przybyłko – komendant

Kazimierz Motak – zastępca komendanta

Krystyna Łukasik – sekretarz

Andrzej Wąsik – skarbnik

Andrzej Polek – gospodarz

Antoni Piś – członek

Czesław Przybyłko – członek