|
Najstarsza z ochotniczych jednostek
pożarniczych na terenie naszej Gminy została powołana do życia w roku
1884. Była również trzecią jednostką na Ziemi Bocheńskiej po założonych
wcześniej ochotniczych strażach w Bochni (1869) i Nowym Wiśniczu (1878).
Początków działalności strażackiej na terenie Lipnicy Murowanej możemy
dopatrzyć się już od roku 1837, kiedy to na podstawie uchwały Rady
Miejskiej utworzony został oddział ochotników (z każdego numeru jeden
mężczyzna), którzy na wypadek pożaru zobowiązali się pod karą stawiać na
miejsce ognia z konewką pełną, wody, drabinką lub innym sprzętem
potrzebnym w walce z żywiołem. Inne oddziały ochotników przydzielono do
ratowania znajdujących się w sąsiedztwie ognia ludzi i domostw. Uchwała
ta określa także, w jaki sposób mieszkańcy Lipnicy powinni pomóc
poszkodowanym w wyniku pożaru. Nie budzi wątpliwości zasadność przyjęcia
takiej uchwały. Lipnica przez lata
swojej historii kilkakrotnie trawiona była przez pożary, szczególnie
dotkliwie na początku XIX wieku, w roku 1828 kiedy to spłonęło 68 domów
i budynków gospodarczych w tym zabudowa lipnickiego rynku.

W roku 1882 Rada Miejska powołała komitet,
którego zadaniem było zorganizowanie Straży Pożarnej. W skład Komitetu
weszli: Wojciech Kusinowicz – kierownik szkoły, Szymon Piszczkiewicz –
burmistrz Lipnicy, Wojciech Kuc – sekretarz urzędu gminnego, Melchior
Znamirowski i Ignacy Zaczek.
O tym, że w tym czasie działał już w
Lipnicy zorganizowany oddział Straży Pożarnej świadczy zapis w kronice
konwentu 00 Bernardynów w Krakowie, iż na uroczystość 400 – lecica
śmierci błogosławionego Szymona z Lipnicy w dniu 18 lipca 1882 roku
przybyła z Lipnicy pięknie umundurowana Straż Pożarna z orkiestrą i
trzymała wartę przy tronie kardynała Dunajewskiego.
Wniosek o zatwierdzenie statutu i wpisanie
do rejestru złożono w tymże roku do C.K. Namiestnictwa we Lwowie. 12
kwietnia 1884 roku delegacja lipnickich radnych i Komitetu
Organizacyjnego odebrała we Lwowie dokument rejestrujący Ochotniczą
Straż Pożarną w Lipnicy Murowanej. Jak podaje w swoim raporcie na
Jubileusz 60 – lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Bochni w 1930 r.
Naczelnik rejonu 26 – Lipnica Murowana Józef Klimek „Komitet
organizacyjny wywiązał się znakomicie ze swych zadań, albowiem wkrótce
sprawiono czterokołową sikawkę, drabinki, wiaderka, beczkowóz oraz pełne
uzbrojenie i umundurowanie dla 26 członków.” Straż była
zorganizowana w czterech oddziałach po sześciu druchów, a pierwszym
naczelnikiem został Wojciech Kusinowicz, komendantem oddziału Wojciech
Kuc.

Oprócz wymienionych wcześniej
współorganizatorów lipnickiej straży pożarnej wymienić należy tych,
którzy z poświęceniem pracowali dla nowo utworzonej jednostki byli to:
Szymon Kuc, Stanisław Durak, Dr Szymon Bernadzikowski, Szymon
Piotrowski, Michał Sowiński. W wyżej wymienionym raporcie czytamy:
„Straż brała czynny udział w zebraniach okręgowych i krajowych oraz w
uroczystościach narodowych i kościelnych. Do pożaru spieszyła chętnie
nie tylko w miejscu, ale też do okolicznych gmin.”
Do wybuchu I wojny światowej oddział
lipnickiej OSP liczył ok. 20 strażaków, a ich działalność nie
ograniczała się tylko do ochrony i ratowania dobytku w czasie pożaru czy
innych klęsk żywiołowych. Mieli także strażacy swój ogromny wkład w
kształtowanie życia kulturalnego na terenie miasta. W czasie kilkunastu
lat swego istnienia straż wzbogaciła się w nowy sprzęt i mundury. Wielka
w tym była zasługa kolejnych naczelników Wojciecha Kuca i Adama
Młynarskiego.
Wybuch wojny przerwał dobrze
zapowiadającą się działalność straży, bo i liczba strażaków w tym czasie
zmalała. Dopiero po odzyskaniu niepodległości OSP w Lipnicy Murowanej
przeżywa okres szybkiego rozwoju. Przez kolejne dwadzieścia lat wiele
wydarzyło się w jej historii. W roku 1926 w uznaniu zasług społeczeństwo
Lipnicy i Rodacy z Ameryki ufundowali dla swoich strażaków sztandar.
Uroczystość jego poświęcenia i przekazania stały się dla mieszkańców
okazją, by wyrazić swą wdzięczność za dotychczasową pracę 32 ochotnikom.
Także i w tym czasie lipnicka straż otrzymała od Rady Miejskiej swój
pierwszy budynek wykupiony od byłego burmistrza Melchiora Znamirowskiego.
Po latach na tym miejscu stanie pierwsza remiza strażacka.
Szczególnie warto podkreślić
fakt mocno ożywionej w tym czasie działalności kulturalnej OSP. To
właśnie strażacy, skupieni wokół kierownika szkoły w Lipnicy Murowanej
Stanisława Trojana, powołali do życia amatorskie koło teatralne, które
przygotowało wiele przedstawień i imprez artystycznych z okazji
uroczystości i świąt państwowych i kościelnych. Wielkim świętem dla
druhów z lipnickiej OSP był obchodzony w lipcu 1934 roku jubileusz 50 –
lecia powstania Straży. Uroczystość ta została połaczona z odsłonięciem
tablicy pamiątkowej ku czci Braci w Ameryce. Wśród strażaków
obchodzących jubileusz było jeszcze 5 członków założycieli. Wtedy już
zrodził się pomysł budowy Domu Ludowego w Lipnicy Murowanej, na którym
to cel przeznaczone były datki ofiarowane w czasie uroczystości
jubileuszowych.
Okres prężnego rozwoju
lipnckiej straży i bogate plany działalności na przyszłe lata przerwał
wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji straż nie zaniechała swojej
działalności, nie był to jednak ze zrozumiałych względów okres łatwy,
dlatego też ograniczono się tylko do ratowania mienia i życia ludzkiego.
Kilku strażaków zaangażowało się w konspiracyjną walkę z okupantem.
Po wyzwoleniu w 1945 roku
zainicjowano na nowo działalność jednostki w trudnej powojennej
rzeczywistości. Nie był to na początku bardzo liczebny oddział, ale w
kolejnych latach dołączyli do korpusu młodzi ochotnicy, którzy z zapałem
przystąpili do pracy w szeregach OSP. Najpilniejsze w tym czasie stało
się wzbogacenie oddziału w nowocześniejszy sprzęt i wybudowanie remizy.
Takie też działania podjęto zaraz na początku lat pięćdziesiątych. W
1956 roku rozpoczęła się budowa Domu Remizy OSP. Oddany dla społeczności
Lipnicy w roku 1958 jako Dom Kultury służy dziś kolejnemu pokoleniu
Lipniczan. W tym samym czasie trwają prace budowlane na drugim obiekcie,
który oddano do użytku w 1967 roku. Pełnił on przez kilkanaście lat
funkcję remizy, a od 1969 roku zlokalizowano w nim także Zakład Obuwia
Profilaktycznego im. Manifestu Lipcowego. Nie był to jednak ostatni
budynek wybudowany z inicjatywy lipnickich strażaków. Na jubileusz
100-lecia powstania OSP w Lipnicy Murowanej w sierpniu 1986 r. wmurowano
kamień węgielny pod kolejny obiekt – Dom Strażaka, w którym na początku
lat 90, oprócz pomieszczeń dla straży, znalazły miejsce inne instytucje np. Biblioteka Publiczna, Poczta i Telekomunikacja, biuro ZOSiP.

W latach sześćdziesiątych
podjęli lipniccy strażacy starania o zakup pierwszego samochodu,
nieodzownego już w wyposażeniu jednostki.
W większości za własne środki
zgromadzone przez lata, zakupili w 1966 r. samochód „Dodge”. W kolejnych
latach na terenie OSP Lipnica Murowana pojawiły się kolejne większe i
nowocześniejsze samochody: w roku 1973 – Star 28, w 1988 – Żuk, w 1989
r. – Star 244, a w 1999 Lublin 3. Trzy ostatnie samochody służą
strażakom do dziś. Stale powiększa się także stan sprzętu i
umundurowania.
Ważnym wydarzeniem dla OSP było
powołanie w 1973 roku drużyny młodzieżowej. Kilkunastoletni chłopcy, w
większości synowie działających druhów, rozpoczęli wtedy swoją pracę dla
jednostki, a niektórzy z nich prowadzą ją po dzień dzisiejszy.
Na szczególne podkreślenie
zasługuje fakt powołania w 1997 roku przy lipnickiej OSP drużyny
ratownictwa. Kilkunastu strażaków odbyło specjalne przeszkoleniem, by
móc uczestniczyć a akcjach ratowniczych. To z myślą przede wszystkim o
takich akcjach zakupiono specjalnie wyposażony i dostosowany do wymogów
samochód Lublin 3.
Ochotnicza Straż Pożarna
zapisała się w historii Lipnicy złotymi zgłoskami. Społeczeństwo
zawdzięcza im tak wiele. Nie można wyobrazić sobie także ważnych
uroczystości państwowych i kościelnych bez udziału strażaków z pocztem
sztandarowym. Wystarczy wspomnieć stróżowanie przy Grobie Pana Jezusa,
udział w Rezurekcji czy w uroczystości Bożego Ciała. Największym jednak
sentymentem darzą lipniczanie tradycyjny wieczorek strażacki, zwany
„Opłatkiem”. Jego szczególny klimat i charakter przyciąga w ten
karnawałowy wieczór do Lipnicy wielu, nawet tych mieszkających w innych
miejscach kraju.
Nie byłoby jednak tych
wydarzeń, uroczystości i tradycji strażackiej w naszej miejscowości,
gdyby nie ludzie, którzy swoje serce i siły poświęcili działalności
strażackiej. Warto przypomnieć nazwiska tych, którzy przez lata
kierowali działalnością lipnickiej OSP
Prezesi od założenia do II wojny
1 Szymon Bernadzikowski
2 Wojciech Kuc
3 Adam Młynarski
4 Józef Paczyński
5 Henryk Schmit
6 Stanisław Trojan
7 Józef Piotrowski s. Szymona
8 Stanisław Piotrowski
9 Franciszek Fąfara
Po zakończeniu II wojny:
1 Michał Krzyszkowski
2 Józef Piotrowski s. Szymona
3 Józef Piotrowski s. Tomasza
4 Jerzy Piś
Naczelnicy od założenia do II wojny:
1 Wojciech Kusionowicz
2 Szymon Piotrowski
3 Szymon Piszczkiewicz
4 Szymon Kuc
5 Adam Młynarski
6 Andrzej Stokłosa
7 Józef Klimek
8 Piotr Krzyszkowski
9 Michał Krzyszkowski
10 Antoni Pałka
Po zakończeniu II wojny
1 Michał Krzyszkowski
2 Szymon Szot
3 Józef Wąsik
4 Mieczysław Przybyłko
Dziś jednostka OSP W Lipnicy Murowanej
liczy 28 druhów.
Zarząd tworzą:
Jerzy Piś – prezez
Antoni Krzyszkowski – v-ce prezes
Mieczysław Przybyłko – komendant
Kazimierz Motak – zastępca komendanta
Krystyna Łukasik – sekretarz
Andrzej Wąsik – skarbnik
Andrzej Polek – gospodarz
Antoni Piś – członek
Czesław Przybyłko – członek
|