Do „Białego Jelenia” - szlak czarny

Trasa szlaku prowadzi leśnym kompleksem rozciągającym się między Lipnicą, Rajbrotem i Iwkową. W pierwszej swej części: Lipnica Murowana – bacówka” Biały Jeleń” w Iwkowej szlak wiedzie doliną Piekarskiego Potoku. Druga zaś jego część: bacówka „Biały Jeleń” – Rajbrot biegnie masywem Rogozowej (536 m npm), najwyższego wzniesienia w tej części Pogórza Karpackiego. Jest to odcinek widokowy na górną część doliny Uszwicy i Beskid Wyspowy. Szlak ten wydaje się być idealną spacerową trasą dla przebywających w architektonicznej perle Pogórza Wiśnickiego - Lipnicy Murowanej. Wędrówka czarnym szlakiem przenieść może w jakże odmienny, a przede wszystkim piękny pogórski krajobraz przyrody.

Miejsca i obiekty turystycznie atrakcyjne, rys krajoznawczy szlaku:

Lipnica Murowana – miejski zespół urbanistyczny, obiekty kultu religijnego i inne, dolina Piekarskiego Potoku (oryginalny przyrodniczo fragment Wiśnicko – Lipnickiego Parku Krajobrazowego), „Źródełko Powstańców”, bacówka „Biały Jeleń”, strefa widokowa na Rogozowej.

Szlak zaczyna się w Rynku w Lipnicy Murowanej i prowadzi do Rajbrotu.

Lipnica Murowana - Rynek, miejsce rozpoczęcia się szlaku

Droga do dworu, początkowy odcinek szlaku

Widok na Lipnicę Murowaną z Podlesia

Przecina on ciekawą pod względem przyrodniczym i kulturowym południo-wschodnią część obszaru Wiśnicko – Lipnickiego Parku Krajobrazowego. Szczególnie atrakcyjnym miejscem na szlaku jest baza noclegowa i rekreacyjna, jaką stanowi bacówka „Biały Jeleń” na zworniku górskim pod szczytem Rogozowej między Iwkową, Lipnicą i Rajbrotem.

Iwkowa - bacówka "Biały Jeleń", zagroda wiejska

Węzeł szlaków przy bacówce

Szlak ten nawiązuje do historycznych tradycji traktu drogowego, który w pewnym okresie wiódł tędy podróżnych na Węgry.

Zarastający odcinek szlaku węgierskiego

Dziś z rynku szlak turystyczny kieruje się wylotową ulicą w kierunku wschodnim, drogą do Tymowej. Po około 100 metrach skręca z niej w prawo, (koło tabliczki wskazującej drogę do zabytkowego kościoła św. Leonarda), w nieutwardzony i dziś już prawie nieużywany trakt polnej drogi. Głęboko wcięty wąwóz, którym biegnie droga nie zachęca do pieszej wędrówki, toteż szlak biegnie jego porośniętym zaroślami prawym brzegiem. Szlak turystyczny dochodzi do domów należących do przysiółka Podlesie (Lipnica Dolna), gdzie znajdują się ciekawe ostańce piaskowcowe.

Skałka na Podlesiu

Z Podlesia warto prześledzić panoramę Lipnicy Murowanej rozłożonej w niewielkiej kotlince Uszwicy. Stąd szlak prowadzić będzie aż do Iwkowej zwartym, mrocznym kompleksem leśnym, drogą pozbawioną widoków na okolice.

Ciekawym elementem tego odcinka szlaku jest kręty bieg Piekarskiego Potoku ( w sąsiedztwie) odsłaniający w swoim korycie i na zboczach wychodnie skalne.

Piekarski Potok

Szlak doprowadza do przełomu między Dominiczną Górą – 476 m (z prawej), a Piekarską Górą – 515 m (z lewej). Tu, szlak czarny łączy się na krótkim odcinku ze szlakiem zielonym prowadzącym z Rajbrotu do Czchowa. Szlak biegnie dalej na południe, wzdłuż koryta potoku na dział wodny Uszwicy z Dunajcem, a pośrednio z potokiem Bela wypływającym ze wschodnich zboczy Rogozowej (536 m).

Las w dolinie Piekarskiego Potoku

Raj dla grzybiarzy

W końcowym odcinku przełomu, po lewej stronie ukazuje się wśród drzew kilka letniskowych willi.

Letniskowe wille w dolinie Piekarskiego Potoku

Piekarski Potok, dotąd dość znaczna struga, rozdziela się powyżej nich na kilka źródłowych strumieni biorących początek na północnych stokach Rogozowej. Jeden z nich wypływa zaś ze skalnego źródła bijącego u stóp Piekarskiej Góry.

Leśne ustronie ze Źródełkiem Powstańców

Warto zboczyć ze szlaku i powędrować potoczkiem ciut dalej i wyżej. Znajdziemy się bowiem w niezwykle oryginalnym miejscu zwanym przez iwkowian „Źródełkiem Powstańców”.

Nad Źródełkiem Powstańców

Stojący tu krzyż ma zbieżną historię z krzyżem wznoszącym się na pobliskiej wierzchowinie Piekarskiej Góry. Tradycja przekazuje historię jaka wydarzyła się tu przed laty, w tym niezwykłym, można by rzec - „sanktuarium”.

„ ... Po upadku powstania styczniowego Iwkowianie biorący w nim udział wrócili do swojej miejscowości. Bojąc się wchodzić od razu do wioski, przez kilka dni koczowali na skraju lasu przy źródełku. Pijąc źródlaną wodę spostrzegli, że ranni spośród nich wracali do zdrowia, a ich rany szybko się goiły. W dowód wdzięczności postawili nad źródełkiem dębowy krzyż, który stoi do dnia dzisiejszego.”

W miejscu gdzie łączą się belki krzyża, wisi mała, ozdobiona rzeźbieniem drewniana kapliczka, w niej wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego. U podstawy krzyża, wkomponowana w belkę przycupnęła mała kapliczka z obrazkiem św. Jerzego, obok drewniany ołtarz polowy.

Nie mniej osobliwe jest samo źródło, czerpiące wodę ze skalnego masywu Piekarskiej Góry. Bije kryniczną wodą, pulsuje z piasku dna jak wywierzysko. Całości dopełniają ławeczki, na których można odpocząć po trudach wędrówki.

Północne zbocza Rogozowej, obszar źródliskowy

Pod Rogozową, wypływ jednego z potoków

Przed pierwszymi domami Iwkowej szlak prowadzący od pewnego już czasu szutrową drogą, skręca w prawo, na południe, ku jak wskazuje turystyczny drogowskaz bacówce „Biały Jeleń”.

Węzeł szlaków pod bacówką

Na granicy lasu i pól, znajduje się prywatne schronisko – bacówka turystyczna p.p. Szotów o oryginalnej nazwie „Biały Jeleń”.

Biały Jeleń

Bacówka „Biały Jeleń” to jedno z tych miejsc, którym można się zauroczyć i zapragnąć wciąż do niego powracać. Jest to bowiem miejsce nie tylko „na szlaku”, które mija się w drodze do celu. Jest ono celem samo w sobie, będąc nie tylko elementem zagospodarowania turystycznego ale miejscem przeżywania uroków pogórskiej przyrody, kontemplacji ciszy, widoków i czynnego wypoczynku.

Iwkowa - bacówka Biały Jeleń

Bacówka zaprasza na konne przejażdżki (konie huculskie, araby), ogniska, spacery ścieżkami i bezdrożami ciągnących się wokół lasów, pól i pastwisk. Wypoczynek tu zorganizowany, będzie wypoczynkiem wśród bogatej, różnorodnej przyrody i pogórskich krajobrazów oraz życzliwych przybyszowi ludzi, „Tu spełniają się marzenia”.

Leśne poziomki

Od bacówki roztacza się panorama pasma Śpilówki, doliny potoku Bela z położoną w niej wsią Iwkowa oraz rozległe wzgórza Pogórza Rożnowskiego za doliną Dunajca, z najbardziej wyróżniającymi się szczytami, Mogiłą i Majdanem.

Widok spod bacówki na Iwkową i pasmo Śpilówki z Machulcem

Od bacówki szlak pnie się teraz zboczami Rogozowej, rozległego rozrogu górskiego zwanego też  Kozłową Górą.

Górska łąka pod Rogozową

Jeszcze bardziej ciekawy i obszerny widok rozciąga się z podszczytowych, południowych  polan Rogozowej. Równolegle do linii grzbietu ciągnie się dolina górnej Uszwicy przechodząca na wschodzie niską przełęczą w dolinę Wojakowskiego Potoku (Białki). Ponad nią wznosi się masyw Kobyły i Łopusza, a bardziej w prawo, ostra z tej strony kopa Żarnówki nad Żegociną.

Bujna przyroda na wierzchowinie grzbietu Rogozowej

Rogozowa, szlak turystyczny Lipnica - Rajbrot

Widok na Kamionną i Żarnówkę spod Rogozowej

Z Rogozowej szlak turystyczny schodzi już bezpośrednio do Rajbrotu, gdzie kończy się na przystanku PKS Tartak (do centrum Rajbrotu ok. ½ godz.).

Widok spod Rogozowej na Rajbrot, pasmo Kobyły i Łopusza

Na szlaku pod Rogozową, zejście do Rajbrotu

Rajbrot - Tartak, kapliczka przy zejściu ze szlaku

W zejściu cały czas towarzyszą rozległe widoki i oryginalne otoczenie starasowanych pól, ugorów i kępy zadrzewień.

Opracowanie i zdjęcia: Czesław Anioł