29 października 2009 roku przypadła 65. Rocznica Pacyfikacji Lipnicy Murowanej. Niewiele osób pozostało, dla których tragedia pacyfikacji Lipnicy jest wciąż żywa. Nam jednak – mieszkańcom gminy Lipnica Murowana zapomnieć nie wolno o tych wydarzeniach. Co dzień stąpamy po ziemi przesiąkniętej krwią naszych przodków, ich męczeńska śmierć niech zachowa się jak najdłużej w naszej pamięci.

 


 Z tej okazji Urząd Gminy w Lipnicy Murowanej, Gminny Dom Kultury oraz środowisko kombatanckie pragnąc uczcić tamte wydarzenia zorganizowały w dniu 7 listopada uroczystości patriotyczne.

Uroczystości rozpoczęła Msza św. odprawiona w kościele pw. Św. Andrzeja w Lipnicy Murowanej pod przewodnictwem Ks. Prałat Zbigniew Krasa.
        W trakcie jej trwania kombatanci, samorządowcy oraz mieszkańcy i młodzież szkolna modlili się w intencji ofiar pacyfikacji Lipnicy.

Po Mszy Św. na lipnickim rynku młodzież z Zespołów Szkół z Rajbrotu i Lipnicy Murowanej oraz członkowie grup rekonstrukcyjnych: Najemnej Grupy z Solnego Grodu oraz Grupy Rekonstrukcji Historycznej „17 Infanterie Division” z Nowego Targu zaprezentowali podczas rekonstrukcji historycznej sceny z pacyfikacji Lipnicy. Była to ciekawa, żywa lekcja historii, która w sugestywny sposób trafiała do dzieci i młodzieży obserwującej sceny zaczerpnięte z historii, jaka miała miejsce 65 lat temu.

Ze względów organizacyjnych nie było, oczywiście możliwe otworzenie bardziej rozbudowanych fragmentów pacyfikacji, w której wzięło udział około 2000 żołnierzy niemieckich, lecz skoncentrowano się przede wszystkim na wydarzeniach na Rynku w Lipnicy Murowanej. To tutaj przed 65 laty zgromadzono kilkuset zatrzymanych, a grupa wyższych oficerów SS dokonywała sprawdzenia Kenkart i porównywała nazwiska z posiadana listą, by później wywieźć członków AK i BCH do więzienia. Efektem pacyfikacji było aresztowanie 15 osób oraz zastrzelenie dwóch w czasie próby ucieczki z domów. Część spośród przewiezionych do więzienia w Bochni zwolniono z braku dowodów, pozostali trafili do obozów zagłady.

Pacyfikacja Lipnicy była odwetem ze strony hitlerowskiego okupanta za śmiałą akcję odbicia przez żołnierzy 128 więźniów z więzienia w Nowym Wiśniczu.

W nocy z 26 na 27 lipca 1944 r. została przeprowadzona, przez oddział dywersyjny I Batalionu 12 Pułku Piechoty Armii Krajowej z Placówki "Łosoś" w Lipnicy Murowanej, jedna z największych akcji na więzienie w Nowym Wiśniczu, mająca na celu jego zdobycie i uwolnienie więźniów politycznych w przeddzień ich odtransportowania do obozu w Auschwitz. W wyniku akcji więzienie zostało całkowicie opanowane. Uwolniono 128 więźniów politycznych oraz zdobyto uzbrojenie i sprzęt wojskowy. W akcji brało udział 36 żołnierzy AK, z czego tylko 6 działało, jako grupa szturmowa wewnątrz więzienia. Akcją dowodził por. Józef Wieciech, ps. "Tamarow".

Symbolicznym wyrazem łączności teraźniejszości z przeszłością, było wspomnienie przez Juliana Wieciecha ps. „Skrzat” nazwisk pozostałych ofiar pacyfikacji Lipnicy – zarówno zamordowanych w trakcie jej trwania, jak również zakatowanych później w niemieckich więzieniach i obozach zagłady.

Następnie uczestnicy uroczystości przy dźwiękach Orkiestry Dętej OSP z Lipnicy Dolnej przemaszerowali na plac przed dworem Ledóchowskich, gdzie w 1984 roku staraniem mieszkańców wystawiono pomnik.

Wartę honorową przed pomnikiem zaciągnęli żołnierze 2 Korpusu Zmechanizowanego w Krakowie.

 Następnie o odegraniu Mazurka Dąbrowskiego głos zabrał Wójt Gminy Lipnica Murowana, który po przywitaniu wszystkich uczestników Uroczystości powiedział: 

„65 lat od pamiętnego dnia Pacyfikacji Lipnicy Murowanej i okolic, której dokonały zorganizowane oddziały niemieckie i Division SS w Lipnicy Murowanej zebraliśmy się dzisiaj przy tym pomniku ofiar II Wojny Światowej, aby uczcić tamte wydarzenia i oddać hołd pamięci lipnickim Partyzantom, Żołnierzom AK. Wiele refleksji nasuwa się analizując i wspominając tamte wydarzenia. Jedno jest pewne, że ziemia lipnicka oprócz faktu, ze wydał wielu świętych, wydała nam także wspaniałych i odważnych lokalnych bohaterów. W tym momencie chciałbym wspomnieć kilku, którzy pochodzą z lipnickiej ziemi a są cząstką mojej rodziny to: Antonina Klimek, Franciszek Wojciechowski, a także Edward Wieciech pseudonim „Harnaś”, który zapewne dzisiaj jest duchowo z nami, a któremu nie pozwoliła choroba być wśród nas. W szczególny sposób chciałbym wspomnieć o całej rodzinie Wieciechów, a to jest Józefie, Julianie i Tadeuszu, którzy byli główną grupą dowódców lipnickiego oddziału AK. Szczególne miejsce zajmuje Julian Wieciech pseudonim „Skrzat”, który przeżył gehennę obozów koncentracyjnych. W dzisiejszych uroczystościach Edwarda Wieciecha reprezentuje jego syn Tadeusz Wieciech, który również podtrzymuje tradycje wojskowe i jest zawodowym oficerem wojska polskiego. Dla naszych lokalnych bohaterów w ówczesnych latach było jasne, że Bóg, Honor i Ojczyzna to obowiązek walki o wolna i niepodległa Polskę. Ponadto nasi lipniccy rodacy umieli czerpać najwłaściwsze wzorce płynące od pokoleń i od wielkich lipniczan. Dzisiaj, kiedy Polska należy do Nato, a także do Unii Europejskiej, kiedy wiele osób ma problemy z określeniem swojej tożsamości i naszej gminie i Polsce potrzeba nam takich właśnie lokalnych lipnickich bohaterów. Każdy dzisiaj, również czerpał i otrzymał odpowiednie wzorce, co znaczy być dobrym patriotom i obywatelem od niezapomnianego i nieodżałowanego naszego wielkiego Rodaka, jakim był Jan Paweł II. Zjednoczonej Europie i Świecie, który dąży do globalizacji każdy może być lokalnym bohaterem umiejącym i potrafiącym walczyć o sprawy gminy, regionu i Polski. Dlatego cieszy mnie fakt tak licznego udziału młodzieży szkolnej, która po tej lekcji historii, jaką była m.in. rekonstrukcja pacyfikacji Lipnicy Murowanej będzie mogła przejąć z wiekiem z pietyzmem pamięć o naszych braci partyzanckiej. Nigdy nie zapominajcie o ważnych datach historycznych dotyczących wydarzeń, które miał miejsce na terenie naszej małej Ojczyzny, a także nie zapominajcie o ważnych datach wydarzeń z dziejów historii naszej lipnickiej ziemi. Dziękuję jeszcze raz za udział w dzisiejszej uroczystości tak ważnej dla lipnickiej ziemi wszystkim, a w sposób szczególny:

Drogim Kombatantom, których jest niewielu, a którym życzę zdrowia i błogosławieństwa Bożego. Dziękuje jeszcze raz wszystkim zebranym: gościom, delegacjom władz samorządowych. Szczęść Boże.”

 Program artystyczny przygotowany przez młodzież z lipnickiego Gimnazjum oparty na wspomnieniach Juliana Wieciecha oraz Eugeniusza Kowala stanowił ugruntowanie tego, co młodzież zobaczyła w trakcie rekonstrukcji historycznej.

Największe wrażenie wśród uczestników sobotnich obchodów zrobiły jednak wspomnienia Juliana Wieciecha ps. „Skrzat”, który przeżył gehennę hitlerowskich katowni w Bochni, Krakowie oraz przetrwał hitlerowskie obozy zagłady.

Swoimi wspomnienia podzielił się również Zbigniew Siudak – prezes bocheńskiego oddziału Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Bochni.

    Uroczysty apel pamięci poprowadził porucznik Krzysztof Rybicki, oficer kompanii honorowej 2 Korpusu Zmechanizowanego w Krakowie. Uczczono nim pamięć mieszkańców Ziemi Lipnickiej pomordowanych w trakcie II Wojny Światowej - Gen. Dywizji Ignacego Mieczysława Ledóchowskiego, Ppor. Leona Szczerkowskiego, Sierż. Zbigniewa Wyżykowskiego, Sierż. Szymona Pałki, Pchor. Szymona Sufczyńskiego, Pchr. Romana Stokłosy, D-ca Komp. BCH Albina Rudnika, Kpr. Aleksandra Piotrowskiego, Kpr. Edwarda Kuca, Szer. Józefa Burdaka, Szer. Antoniego Michałka.

Przy płycie pamiątkowej poległych Lipniczan wiązanki kwiatów złożyli kombatanci oraz członkowie rodzin uczestników i ofiar pacyfikacji Lipnicy: Julian Wieciech ps. „Skrzat” wraz z synami, syn Edwarda Wieciecha, Prezes Zarządu Gminnego Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych Stanisław Wieciech, Prezes bocheńskiego oddziału Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Bochni Zbigniew Siudak; przedstawiciele władz samorządowych: Wicestarosta Bocheński Tomasz Całka, Wójt Gminy Lipnica Murowana Tadeusz Klimek, Przewodniczący Rady Gminy Lipnica Murowana Jan Włodarczyk; w imieniu Burmistrza Nowego Wiśnicza Kustosz Muzeum Ziemi Wiśnickiej Renata Jonak; przedstawiciele Wojskowej Komendy Uzupełnień w Bochni; Komendant Komisariatu Policji w Nowym Wiśniczu Andrzej Sołczykiewicz oraz dzieci i młodzież z Zespołu Szkół w Lipnicy Murowanej i Rajbrocie.

Po zakończonej uroczystości, która byłą okazją poznania historii przez najmłodsze pokolenie Lipniczan uczestnicy uroczystości spotkali się przy integracyjnej grochówce wojskowej wydawanej przez Gminny Dom Kultury.

W czasie II wojny światowej w okupowanej Polsce hitlerowcy przeprowadzili wiele pacyfikacji. Okupant nie miał litości, nie było ani jednego dnia, w którym nie ginęliby ludzie. Trudno było znaleźć rodzinę, która nie utraciłaby kogoś bliskiego. Taka była rzeczywistość wojenna. Organizatorom lipnickich uroczystości – członkom pokolenia, które nigdy nie przeżyło takiej tragedii, przyświecał cel by pamięć o tych tragicznych wydarzeniach trwała szczególnie w pamięci młodych ludzi.

   Więcej nt. Pacyfikacji Lipnicy oraz losów Juliana Wieciecha ps. „Skrzat” można znaleźć na stronie http://wrocilem.republika.pl, oraz w jego wspomnieniach wydanych w 2004 r., które można nabyć w Gminnym Domu Kultury lub wypożyczyć w Gminnej Bibliotece Publicznej.