|
Pomimo,
że karnawał jeszcze w pełni, to mieszkańcy Gminy Lipnica Murowana myślą już
o ostatkach. W świetlicach Gminnego Domu Kultury trwają już, bowiem od kilku
dni przygotowania do Przeglądu Grup Cygańskich w Lipnicy Górnej.
Ostatnie dni karnawału to tradycyjnie czas wszelakich uciech – organizowane
są bale, prywatki, by z nadejściem Środy Popielcowej ucichnąć ze względu na
rozpoczynający się 40-dniowy okres Wielkiego Postu.
Okres karnawału w dawnej Polsce obfitował, szczególnie na wsiach w wiele
zwyczajów. Ze względu na przeobrażenia społeczne takie obyczaje jak np.
„chodzenie po cyganach” odchodzą niestety w zapomnienie.
Ludowy zwyczaj karnawałowy przebierania się w różne kostiumy znany był w
Polsce już w czasach średniowiecznych. W ostatni dzień karnawału zwany
zapustami przebierano się za Cyganów, Żydów, za chłopów, za dziadów, a
kobiety podobnie za Cyganki, za Żydówki, wiejskie kobiety i dziewki,
upodobniając się mową i gestami do osób, z którymi się utożsamiali. Tak
przebrana młodzież i dzieci odwiedzała domy i jeśli nie została rozpoznana -
zbierała pieniądze i żywność na zabawę w ostatki. Obyczaj ten zwany był
„Cygany”. Wraz ze wzrostem dobrobytu ten zwyczaj stracił na popularności,
gdyż proszenie o pieniądze uznawano za „dziadowski” obyczaj, ale w ostatnich
latach staraniem mieszkańców, którym ten zwyczaj był bliski przywrócono tę
tradycję.
Z dawnego obrzędu już niewiele pozostało, jednak mieszkańcy gminy Lipnica
Murowana wytrwale podtrzymują prastary zwyczaj. W ostatnią niedzielę
karnawału grupy przebierańców prezentują się na scenie Wiejskiego Domu
Ludowego w Lipnicy Górnej z wróżbami, tańcami i przyśpiewkami.
Na scenie przebierańcy przekomarzają się z domownikami i różnymi sposobami
starają się wyłudzić od mieszkańców jakieś dary. Żyd usiłuje sprzedać swoje
"towary", żebrak prosi o jałmużnę, Cyganki "wróżą" itp. Żarty te mają
dobrotliwy charakter i nie są w obraźliwym tonie - świadczą raczej o zgodnym
współżyciu różnych kultur w dawnej Polsce. Oczywiście domownicy muszą być na
takie odwiedziny przygotowani i wcześniej zaopatrzyć się w różne smakołyki:
orzechy, jabłka, obwarzanki, piwo, pierniki itp. W przeciwnym razie ze
strony przebierańców mogą spotkać ich przykre niespodzianki. Na przykład
żebrak "niechcący" może powywracać garnki na płycie kuchennej, zalać ogień w
palenisku, rozsypać popiół po izbie. Zawiedzione "zwierzęta" kopią,
wierzgają nogami, dziobią, gryzą, dziewczynom zrywają chustki z głów,
podnoszą spódnice.
Wesoła maskarada zapustna rozbawia każdego roku zgromadzoną publiczność, a
przedstawienia często przerywają śmiechy i gromkie brawa.
W tym roku Przegląd Grup Cygańskich odbędzie się 14 lutego o godzinie
17.00. To już tradycja, że w ostatnią niedzielę karnawału w Lipnicy
Górnej spotykają się grupy cygańskie z całej Gminy. Na uczestników przeglądu
czekają atrakcyjne nagrody ufundowane przez sponsorów.
W programie znalazł się również pokaz tańca cygańskiego w wykonaniu grupy
tanecznej z MDK w Bochni.
Z kolei młodzież z Zespołu Szkół w Lipnicy Murowanej oraz Kabaret „Jagodziorze”
zaprezentują krótki program poświęcony Henrykowi Cyganikowi – w tym okresie
przypada bowiem V rocznica jego śmierci.
Tradycyjnie po zakończeniu programu artystycznego dla zgromadzonych widzów
zorganizowana zostanie zabawa zapustna, która potrwa do godziny 24.00.
Spotkanie grup cygańskich jest organizowane przez Koło Gospodyń Wiejskich
oraz Ochotniczą Straż Pożarną w Lipnicy Górnej, przy współpracy Gminnego
Domu Kultury w Lipnicy Murowanej.
Program imprezy
17.00 – Rozpoczęcie
17.10-19.00 – Prezentacja zespołów cygańskich
19.00 – Program artystyczny w 5. rocznicę Henryka Cyganika
19.30 – Pokaz tańca cygańskiego w wykonaniu grup z MDK Bochnia
19.30 – Poczęstunek dla grup cygańskich – gorące danie i pączki
20.00-24.00 – Zabawa taneczna dla mieszkańców
Serdecznie zapraszamy.
|